«ՀՐԱՊԱՐԱԿ». ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՅՏՆԵԼՈՒ ԱՌԻԹ ՄԻԱՅՆ ԱԼԻԵՒՆ ՈՒՆԻ, Ո՛Չ ՀՀ ՊԱՇՏՈՆՅԱՆԵՐԸ

«Հրապարակի» զրուցակիցն Արցախի նախկին պետնախարար Արտակ Բեգլարյանն է:

- Նիկոլ Փաշինյանն ու Ալեն Սիմոնյանը պարբերաբար շնորհակալություն են հայտնում Բաքվի բռնապետ Իլհամ Ալիեւին: Երեկ էլ` Դավոսում, Հայաստանի Հանրապետության նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող Վահագն Խաչատուրյանը միացավ նրանց` Ալիեւին շնորհակալական խոսք ասաց: Ի՞նչ եք կարծում` ո՞րն է Ալիեւին շնորհակալություն հայտնելու պատճառը: Ադրբեջանական կողմը Արցախում հայկական հետքը ջնջելով է զբաղված, հայկական գերեզմաններն ու վանքերն են պղծում, Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարությանն են դատում, գերիներին չեն վերադարձնում... ո՞րն է նրան շնորհակալություն ասելու պատճառը:

- Իհարկե` միանշանակ, մենք Ալիեւին ունենք շնորհակալություն հայտնելու մի շարք պատճառներ: Օրինակ` 150 հազար մարդ չսպանեց, սպանեց 5 հազար եւ ավելի մարդ, շնորհակալություն պետք է հայտնենք, որ, օրինակ, Բաքվում ունենք 19 հայ ռազմագերի, այլ ոչ թե, ասենք, 1900: Պետք է շնորհակալ լինենք, որ միայն Արցախով եւ Հայաստանի մի քանի հարյուր քառակուսի կիլոմետր տարածքով է բավարարվել, այլ ոչ թե Սյունիքով, Գեղարքունիքով, Երեւանով եւ այլն, եւ այսպես շարունակ: Բայց, չգիտես ինչու, մենք չենք ուզում նկատել` Ալիեւը մեզ երբեւիցե հայտնե՞լ է շնորհակալություն, եւ, ընդհանրապես, եղե՞լ է նման դեպք։ Ես կարծում եմ, որ չի եղել ու չի էլ լինելու: Հայաստանի իշխանությունները տվել ու շարունակաբար բավարարում են Ալիեւի պահանջները, կատարում են նրա բոլոր քմահաճույքները, տարածքներ են զիջում եւ այլն եւ ոչ մի խոսք չեն ասում այն բոլոր հանցագործությունների մասին, որոնք կատարել է Ալիեւը՝ իր խունտայի հետ միասին: Չեն խոսում այն մասին, որ արդարադատություն պետք է հաստատվի, որ արդարությունը պետք է վերականգնվի եւ այլն…. եթե սա էլ չեն անում այս իշխանությունները, էլ ի՞նչ սպասել նրանցից: Այսքանից հետո շնորհակալություն հայտնելու առիթ միայն Ալիեւն ունի: Նա պետք է երախտապարտ լինի, որ Հայաստանում գործում է մի իշխանություն, որը երախտապարտ է իրեն, սակայն ոչ երբեք` հայ ժողովրդին:

- Իսկ ինչո՞վ է պայմանավորված Նիկոլ Փաշինյանի սերն առ Ալիեւ:

- Պատճառները բազմաթիվ են, առաջին հերթին՝ որ Ալիեւը շարժվում է իրենց օրակարգով կամ հակառակը, սակայն իրենք ներկայացնում են այնպես, որ Ալիեւն իրենց օրակարգով է առաջնորդվում. հայկական խաչմերուկ, իրական Հայաստան եւ այլն: Շնորհակալություններով Ալիեւին փորձում են ցույց տալ, որ իրենք խիստ խաղաղասեր են, որեւէ պահանջ չունեն Ադրբեջանից, միայն թե Ադրբեջանն այնպես անի, որ Նիկոլի իշխանության համար վտանգներ չառաջանան, որպեսզի նա իր պաշտոնը չկորցնի: Ինձ համար, որպես կրթված մարդու, այս ամենն ակնհայտ է: Ճչացող, արհեստական կառուցողականության խաղ են տալիս: Չեմ կարող ասել, թե Նիկոլ Փաշինյանն իսկապե՞ս շնորհակալ է Ալիեւին իր հոգու խորքում, թե ոչ, սակայն անգամ եթե շնորհակալ չէ, այդպիսի իմիտացիա է ստեղծում, որը խրախուսվում է որոշ երկրների կողմից: Փաշինյանի գլուխը որոշ ուժեր շոյում են, ասում են` կեցցես, որքան խաղաղասեր ես դու:

- Հետեւո՞ւմ եք Իլհամի խոսույթին: Առնվազն գոնե վերջին մեկ-երկու ամիսների ընթացքում ինչ-որ բան փոխվե՞լ է Հայաստանի մասին նրա հայտարարություններում, որովհետեւ երեկ խորհրդարանում Փաշինյանն ասում էր, որ երկուստեք խոսույթը փոխվել է վերջին շրջանում:

- Որոշ չափով հետեւում եմ: Մի քիչ նրա խոսույթը փոխվել է, սակայն՝ զուտ կոսմետիկ ձեւով: Հաշվի առնենք, որ նա հասել է կարեւոր հանգրվանին, արդեն իսկ Զանգեզուրի ճանապարհի բացման մեծ մասն անցել են, եւ հետո՝ Ադրբեջանն այս փուլում խաղաղասեր ու կառուցողական երեւալու խնդիր ունի: Նա դեռ սիմվոլիկ ժեստեր է անելու Հայաստանին եւ հայ ժողովրդին, ինչը կարող է հայ ժողովրդի մի հատվածի մոտ տպավորություն թողնել, որ Ադրբեջանն ու Թուրքիան Հայաստանի հետ ցանկանում են խաղաղություն հաստատել, իսկ այդ ամենը նախընտրական Հայաստանում կնպաստի, որպեսզի խաղաղության մասին կեղծ նարատիվները մեծ տարածում գտնեն: Այստեղ կա նաեւ այլ գործոն` Թրամփի լրացուցիչ ուշադրությունը: Ադրբեջանը նաեւ խնդիր ունի՝ ամերիկյան կողմին սիրաշահելու, որպեսզի ԱՄՆ-Ադրբեջան ռազմավարական հարաբերությունները մտնեն ուժի մեջ, իսկ Ադրբեջանի դեմ դրված սանկցիաներն ամբողջապես հանվեն: Այդ ամենն Ադրբեջանի համար շատ ավելի կարեւոր է, քան Հայաստանի հետ հարաբերությունների կարգավորումը` սիմվոլիկ ժեստերով: Ակնհայտ է, որ Հայաստանի հետ հարաբերություններն այս փուլում Ալիեւի ձեռքին գործիք են:

- Իսկ ի՞նչ առումով է փոխվել Ալիեւի խոսույթը: Ասում եք, որ կոսմետիկ որոշակի փոփոխություն կա:

- Ապրանքների մատակարարում` Ադրբեջանի կողմից եւ նրա միջոցով: Քանիցս արդեն հայտարարել են, որ այդ ամենն իրենց համար դրական է, որ իրենք պատրաստ են երկկողմ առեւտրի, ի դեպ` այս մասին ոչ միայն Ալիեւն է խոսում, այլեւ՝ իր նազիր-վեզիրները: Ասում են, որ Հայաստանի հետ խաղաղության դարաշրջան են մտել, բայց խորքային առումով Զանգեզուրի միջանցքի մասին նրանց խոսույթը չի փոխվել, երբեմն-երբեմն պատմական տարբեր իրադարձությունների մեկնաբանությունը նրանց կողմից չի փոխվել: Հայերի դեմ ատելության համակարգը ոչ մի կերպ չի փոխվել, անգամ՝ այն դեպքում, երբ Ալիեւի խոսքում կա փոփոխություն: Պետական, միջին օղակներում, ինչպես նաեւ՝ մեդիայում, քարոզչությունը նույնն է, նույնն է նաեւ կրթական համակարգում: Ի դեպ, նրանք շարունակում են ՀՀ քաղաքներն անվանել ադրբեջանական անվանումներով` Ալիեւի հրամանագրով: Ոչ մի հայկական տեղանուն չկա Ադրբեջանի համար` ՀՀ ինքնիշխան տարածքում: Իսկ եթե իսկապես փոխվել է իրավիճակը, ապա ինչո՞ւ այս մոտեցումը չի փոխվել: Ռազմավարական առումով Ալիեւը շարունակում է նույն կուրսը: Ալիեւը վերջերս նաեւ հայտարարեց այն մասին, որ ազերիները պետք է բնակեցվեն Հայաստանում: Այս մոտեցումը նույնպես մնացել է անփոփոխ: